13.10.2021
NFT Nedir ?

NFT (Non Fungible Token) olarak adlandırılan bu teknoloji büyük çoğunlukla dijital eserleri kripto zincirinde alınabilen ya da satılabilen ürünlere dönüştürüyor ve büyük kitlelere ulaştırmayı sağlıyor. NFT dijital bir resim, müzik kod. Vs. kendine has olmasını sağlıyor. Yani bölünemeyen ve kendine has olan bir sembol bir sertifika gibi de düşünülebilir.

Değişebilen varlıklar olan dolar, hisse senedi, bitcoin veya altın külçelerinin aksine ‘değiştirilemez' NFT varlıklar her biri benzersiz ve biricik kalemleri ifade ediyor.NFT ile satılan ürünler aynı zamanda türünün tek örneği oluyor ve doğrulabilir varlıklara dönüştüğü için çok yüksek fiyatlara alıcı bulunuyor.Elinizdeki bitcoin ile başkasının elindeki bitcoin aynı değer anlamına geliyor. Değiştirilemez Tokenlar (NFT), fiziksel dünyadaki koleksiyon parçalarının dijital yansımalarıdır.

Ancak her bitcoin veya Etherium un farklı fiyatta olduğunu düşünün. O zaman bu artık bir birim olmaktan ve transfer aracı olmaktan çıkıyor. İşte NFT varlıkların durumu da tam olarak bu. Aynı şeyden çok sayıda olabilmesine rağmen aralarından birinin orijinalliği ve sahipliğinin kesin olarak bilinebilmesi. NFT'ye örnek olarak dijital sanat eserleri, spor kartları, internetteki domain adı ve IP adresi olarak bulunan sanal arazi parçaları veya kriptopara birimi için kullanılan cüzdan adları verilebilir.

Değiştirilemez Tokenlar, sahip oldukları özellikler sebebiyle genellikle telif hakkı bulunan ürünler oluşturmak için tasarlanılıyor. Örneğin bir sanatçı, kendi sanat eserini değiştirilemez token olarak oluşturduğunda ürünün her satışında sanatçı kendisine pasif gelir oluşturmuş oluyor.

 

NFT Nasıl Yapılır?

Dileyen herkes bir NFT oluşturabilir. Bunun için kripto endüstrisi hakkında kapsamlı bilgi sahibi olmanız gerekmiyor.  Başlamadan önce, NFT'lerinizi hangi blokzincirinde yayınlamak istediğinize karar vermeniz gerekecek. Ethereum şu anda bu iş için lider blokzinciri hizmetidir.  Her blok zincirinin kendi standardı, uyumlu cüzdan hizmetleri ve pazar yerleri vardır.

Pazar yerini seçtikten sonra oturum açıp, ilgili dosyayı sisteme yükleyin. Bu noktada yüklediğiniz dijital varlığın kopyası olup olmadığı ya da bir koleksiyona ait olup olmadığı sorgulanır. Eserinizi ilgili adımları uygulayıp NFT’ye dönüştürdükten sonra açıklaması ve fiyatlandırmasını yapmanız gerek. Bu işlemleri tamamladıktan sonra NFT’niz hazır duruma gelecektir.

 

NTF Şimdiye Kadar Ne Tür Eserler İçin ve Hangi Mecralarda Kullanıldı?

Sanat eserlerinin NFT’lerini, imzalı eserlere benzetebiliriz. Bir NFT’nin benzersiz kimliği ve mülkiyeti, blok zinciri defteriyle doğrulanabiliyor. Bu nedenle özellikle dijital eserler için giderek artan bir hız ve çeşitlikte kullanılmaya başlamıştır. Çeşitli örnekleri bir araya getirelim.

 

Dijital Sanat

Dijital sanat, NFT’ler için doğal bir habitat haline geldi. Çünkü blockchain teknolojisinin esnekliği ve yetenekleri NFT’lerin sahipliğini güvence altına aldı. Ve en yaygın şekilde kullanılıp kabul edilen topluluğu dijital sanatçılar oluşturdu.

Beeple olarak da bildiğimiz Mike Winkelmann’ın “Everydays – The First 5000 Days” adlı dijital sanat eseri 2021’de 69,3 milyon dolara satış gördü. “Crossroad” adlı başka bir Beeple eseri, Nifty Gateway’de 6,6 milyon dolara satış gördü. Eser Bir Donald Trump figürünün önünden geçen hareketli yayaları gösteren 10 saniyelik bir videodur. Ayrıca Nifty Gateway ise dijital sanat için çevrimiçi bir kripto para piyasasıdır.

 

Koleksiyon Serileri

NFT’ler, kart koleksiyonları gibi eserleri, dijital bir formatta temsil edebilir. Örneğin Şubat 2021’de, NBA Top Shot platformundaki bir LeBron James smaç kartının NFT’si 208.000 dolara satış gördü.

 

Oyunlar

NFT’ler, bir oyunun herhangi bir bölümünde, oyun içi varlıkları temsil etmek için de kullanılabilir. Bu oyun içi varlıkların satışı ve pazarlaması için benzersiz bir fırsat sunar. Tabii kullanıcı tarafından kontrol edilen bölümlerde… Çünkü NFT’ler, oyun içi varlıkların oyun geliştiricisinin izni ve bürokrasi gereksinimi olmadan, üçüncü taraf pazarlarda alınıp satılmasına izin verir. Örneğin Axie Infinity, Şubat 2021’de tek bir satışla “dijital arazisinin tapuları için” 1,5 milyon dolarlık bir satış gerçekleştirdi.

Müzik

3 Mart 2021’de, rock grubu Kings of Leon ilk albümü bir NFT olarak yayınlamayı planladığını açıkladı. Aynı zamanda rapçi Lil Pump, özel NFT koleksiyonunu yayınlamak için NFT platformu Sweet ile ortaklık kurdu.

 

Sinema

Sinema endüstrisinin blockchain teknolojisinde depolamanın teknik zorlukları var. Bu teknolojiler daha küçük dosya boyutları için tasarlanmış. NFT’yi dijital sanat ya da müziğe kıyasla çok daha yavaş biçimde benimsiyor. 13 Mart 2021’de Adam Benzine’in Oscar adayı belgeseli Claude Lanzmann: Spectres of the Shoahi’ı NFT olarak Rarible platformu üzerinden müzayedeye koydu.Aynı gün, Legendary Entertainment, Godzilla vs Kong filminin NFT koleksiyonunu yayınlayacağını duyurdu.

 

Spor Dalları

Sporcular da bu NFT patlamasından çeşitli şekillerde yararlanmaya başlıyor. NBA oyuncusu Spencer Dinwiddie, kariyerini, teliflerini ve gelirlerini temsil eden sözleşmesini tokenize etti. Böylelikle başkalarının da yatırım yapabilmesinin önünü açtı. Yani, bir nevi kendini bir şirket gibi konumlandırdı ve varlıklarını halka arz etti diyebiliriz. Buna ek olarak, Dapper Labs, blockchain teknolojisi tabanlı bir şirket. Dijital klipleri için bir pazar yeri olan NBA Top Shot’ı oluşturmak için NBA ile işbirliği yaptı.

Mart 2021’de profesyonel tenisçi Oleksandra Oliynykova, sağ kolunun bir kısmının ömür boyu haklarını NFT alıcılarına sundu. Evet, yanlış duymadınız. Kulağa Cyberpunk evreninden fırlamış gibi geliyor değil mi?

 

Çevresel Endişeler

NFT satışlarını ve satın alımlarını içeren blok zinciri işlemlerini düzenlemek ve doğrulamak için kanıt gerekiyor. Bu da, devasa miktarda sera gazını açığa çıkaran çok büyük miktarda elektrik tüketiyor. Örneğin herkesin bildiği Nyan Cat’in NFT’sini ele alalım. Bu Avrupa’da ikamet eden bir kişinin iki aylık elektrik kullanımına eşdeğer bir karbon ayak izi yarattı.Bu oldukça ciddi bir tartışma ve regülasyon talebi doğurdu. Bu sebeple, bazı NFT pazarları, sürdürülebilir uygulamalara yönelik taahhütlerini duyurdu. Ve bazı durumlarda, alıcılara ödeme sırasında, karbon emisyonu dengeleme programlarına katkıda bulunma seçeneği sunacağını açıkladı. Bu konu sebebiyle NFT pazarlarından çekildiğini açıklayan sanatçılar da var. Kayda değer bir iyileştirme görmediklerini, karbon emisyonuyla küresel ısınmayı hızlandırmak istemediklerini belirttiler.

Şu anda “Proof of Stake” modeli gibi, kullanıcıların hesap defterini doğru tutmada pay sahibi olmasını sağlamak için, ağdaki kripto para birimi belirteçlerinden bazılarını dondurmaları gerekiyor. Ve sisteme aykırı hareket eden kullanıcıları token kaybıyla cezalandıran bazı regülasyon modelleri mevcut. Ancak henüz yaygınlaşmış değil. Fakat bazı ekonomistler, Proof of Stake kurgusunda açıklar olduğunu; NFT pazarlarının çöküş potansiyelini ve destabilizasyon tehdidinin olduğu bazı açıklamalar yaptı. Dolayısıyla bu durum oldukça tartışmalı ve yakın gelecekte genel bir çözüm sağlayacak herhangi bir model, henüz ufukta görünmüyor.